Odpowiedzi eksperta inQUBE

Odpowiedzi na pytania eksperta inQUBE Agnieszki Batury.

• Stan prawny na 11.05.2020

1.Czy w przypadku, kiedy kwalifikuję się do zwolnienia ze składek, ale zapłaciłam już za marzec, składka ta zostanie mi zwrócona?

 Tarcza 2.0 wprowadziła zmianę w tym zakresie. Przedsiębiorca, który zapłacił składkę na ubezpieczenie za marzec 2020r., a następnie złożył wniosek o zwolnienie z opłacania składek, i wniosek ten  zostanie rozpatrzony pozytywnie, może wnioskować do ZUS o zwrot nadpłaconych składek, najpóźniej przed upływem terminu opłacania składek za kwiecień 2020 r.

Jeśli przedsiębiorca nie zawnioskuje o zwrot nadpłaconych składek za marzec, to wpłata ta zostanie zaliczona na poczet składek za kwiecień 2020r. Należy pamiętać, że za kwiecień i maj podlegają zwolnieniu tylko składki jeszcze nieopłacone.

Przedmiotowy wniosek płatnik może złożyć elektronicznie przez PUE ZUS lub przekazać w postaci papierowej pocztą lub osobiście w placówce ZUS.

2. Co w przypadku złożenia w ZUS wniosku o zwolnienie ze składek z błędem, jakie mogą być konsekwencje? Czy trzeba go składać ponownie?

 Jeśli składając wniosek popełniliśmy błąd, nasz wniosek zostanie albo odrzucony, albo rozpatrzony negatywnie lub też ZUS wezwie nas do uzupełnienia wniosku. Wszystko zależy, jaki błąd popełniliśmy. Jeśli sami się zorientujemy, że popełniliśmy błąd powinniśmy, powinniśmy skontaktować się z oddziałem ZUS ( od 4.05.2020 oddziały pracują stacjonarnie) i ustalić, czy jest potrzeba złożenia nowego wniosku, czy konieczna będzie korekta już przez  nas złożonego.

 3. Kiedy ZUS może odrzucić mój wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek?

ZUS może odrzucić nasz wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek gdy nie spełnimy któregoś warunku określonego w ustawie.

Aby skorzystać z tej formy wsparcia należy spełnić poniższe kryteria:

• Byłeś płatnikiem składek przed 1 kwietnia 2020 r. i zgłosiłeś do ubezpieczeń społecznych mniej niż 50 osób.
• Gdy jesteś spółdzielnią socjalną zgłoszoną jako płatnik składek przed 1 kwietnia 2020 r.
• Jesteś osobą duchowną.
• Wykonywałeś pozarolniczą działalność  przed 1 kwietnia 2020 r. i opłacałeś składki wyłącznie na własne ubezpieczenia i Twój przychód z działalności w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek nie przekracza kwoty 15 681 zł., tj. 300% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia brutto za 2020 r.
• Musisz złożyć wniosek do ZUS do 30 czerwca 2020 r.
• Musisz złożyć dokumenty rozliczeniowe za okres marzec-maj 2020 r. do 30 czerwca 2020 r. chyba, że zgodnie z przepisami jesteś zwolniony z ich składania.

Nasz wniosek zostanie odrzucony, gdy nasza firma znajdowała się w trudnej sytuacji w grudniu 2019 r. i nie były regulowane należności, w tym składek pobieranych przez ZUS. Ten zapis wynika z regulacji UE.

Ze zwolnienia z opłacania składek nie skorzystają płatnicy, którzy korzystają z Ulgi na start. Osoby zwolnione przez 6 miesięcy z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne (czyli korzystające z tzw. ulgi na start) zgodnie z art. 8 ust. 6 pkt 1 nie są uznawane za osoby prowadzące pozarolniczą działalność w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych, tym samym nie spełniają warunku, że ze zwolnienia mogą skorzystać osoby prowadzące pozarolniczą działalność, które opłacają składki wyłącznie na własne ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, o których mowa w art. 8 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

Wniosek może zostać również odrzucony, gdy wypełnimy go np. ołówkiem lub długopisem w kolorze czerwonym, gdy będzie nieczytelny, gdy się na nim nie podpiszemy , gdy pomylimy się w swoich danych ( wpiszemy zły NIP czy błędną nazwę firmy), wyślemy go w formie zeskanowanej na adres biura obsługi klienta w ZUS, gdy wyślemy pocztą kopię zamiast oryginału.

4. Czy otrzymanie dofinansowania z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych koliduje z otrzymaniem zwolnienia z opłacania składek z ZUS?

Jeżeli pracodawca wystąpił wnioskiem do ZUS o zwolnienie z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne za miesiąc, za który uzyskał dofinansowanie z FGŚP, wówczas będzie musiał zwrócić środki na składki otrzymane z tego Funduszu. Dofinansowanie z FGŚP obejmuje dopłatę do wynagrodzenia pracownika i części składek na ubezpieczenia społeczne w części finansowanej przez pracodawcę, doszłoby więc do zdublowania dofinansowania.

5. Czy osoba prowadząca działalność, która korzysta z ulgi na strat i zatrudnia pracowników może skorzystać ze zwolnienia z opłacania składek za marzec-maj 2020?

Na obecny stan prawny przedsiębiorca, który korzysta z Ulgi na start nie może skorzystać ze zwolnienia z opłacania składek ( w zasadzie tylko składki na ubezpieczenie zdrowotne, bo taką tylko opłaca w ramach tej ulgi), ale może skorzystać, jeśli spełnia warunki, ze zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenie za zatrudnionych pracowników.

Ustawa Tarcza Antykryzysowa 3.0 zakłada rozszerzenie prawa do uzyskania zwolnienia z ZUS również na firm korzystających z Ulgi na start za miesiące kwiecień i maj 2020r. , po spełnieniu odpowiednich warunków. Na obecny stan prawny takiego zwolnienia jeszcze nie ma, ustawa czeka na podpis prezydenta.

6. Jak w księgach rachunkowych ująć wpływ świadczenia postojowego?

 Otrzymane przez przedsiębiorcę świadczenie postojowe zgodnie z art. 52m pkt 1 ustawy o PDOF jest nieopodatkowane i nieoskładkowane.

Świadczenie to jest w sposób pośredni powiązane z działalnością operacyjną jednostki, powinno więc być ujęte na koncie pozostałych przychodów operacyjnych.

Wpływ świadczenia postojowego na rachunek bankowy można zaksięgować w poniższy sposób:

Wn – konto „ Rachunek bieżący”

Ma- konto „ Pozostałe przychody operacyjne”

7. Czy od świadczenia postojowego będę musiał płacić podatek dochodowy?

 Nie, świadczenie postojowe zgodnie z art. 52 m pkt 1 PDOF zwolnione jest z opodatkowania.

8. Mam pracowników, którzy muszą opiekować się dziećmi z uwagi na zamknięte szkoły i przedszkola. Kto zapłaci zasiłek opiekuńczy za nieobecności w pracy – ja czy ZUS?

Dodatkowy zasiłek opiekuńczy wypłacany jest z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, nie jest nim obciążony pracodawca.

Jeśli pracodawca jest płatnikiem zasiłków to rozlicza go w ciężar składek na ubezpieczenia społeczne. Jeśli pracodawca nie jest uprawniony do wypłaty zasiłków, wypłaty dokona bezpośrednio ZUS na konto pracownika.

9. Czy żeby rozliczyć podatek dochodowy w maju, a nie w kwietniu muszę złożyć jakieś podanie, wypełnić deklarację w internecie lub tym podobne, czy też termin wydłuża się automatycznie i bez żadnego uprzedzenia mogą rozliczyć PIT dopiero w maju?

Nie ma potrzeby składania do urzędu skarbowego żadnego podania.

Termin złożenia pozostał bez zmian, był nim 30 kwietnia 2020r. Jednak jak wynika z art. 15 zzj specustawy złożenie zeznania za 2019r. po dniu 30 kwietnia 2020r, nie później jednak niż w terminie do 31 maja 2020r ( a konkretnie 1 czerwca 2020r, ponieważ 31 maja 2020 przypada w niedzielę) jest równoznaczne ze złożeniem przez podatnika podatku dochodowego od osób fizycznych zawiadomienia , tzw. czynnego żalu.

Warto zwrócić uwagę, że dla osób, które rozliczają PIT 37 i PIT 38 w usłudze Twój e-PIT znajdowały się automatycznie przygotowane rozliczenia podatkowe. Przy braku aktywności do 30 kwietnia, to rozliczenie zostało automatycznie zaakceptowane. Po 30 kwietnia będzie można skorygować to zeznanie w usłudze Twój e-PIT , papierowo lub elektronicznie.

10. Otrzymałem decyzję z ZUS, że zostałem zwolniony z opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. Wnioskowałem o zwolnienie za 3 miesiące, ale decyzję otrzymałem tylko za miesiąc marzec 2020r. Czy to oznacza, że za kwiecień i maj 2020r. nie zostałem zwolniony z opłacania składek?

ZUS przesyła informację zwolnieniu z opłacania składek za każdy miesiąc oddzielnie, mimo że na wniosku wnioskowaliśmy od razu o zwolnienie za 3 miesiące.

11. Jestem podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych, składam PIT 37. Za 2019r.nie złożyłam PIT w terminie do 30 kwietnia. Pit 37 złożyłem 2 maja, pierwszy też raz dokonałam odliczenia ulgi na dziecko. Otrzymałam informację zwrotną z urzędu skarbowego, że muszę złożyć korektę zeznania pit 37, ponieważ w pierwszej złożonej wersji deklaracji nie  wskazałam ulgi na dziecko. Nie rozumiem, skąd jakaś pierwsza wersja mojego zeznania trafiła do urzędu?

Dla osób, które rozliczają PIT 37 i PIT 38 w usłudze Twój e-PIT znajdowały się automatycznie przygotowane rozliczenia podatkowe. Przy braku aktywności do 30 kwietnia, to rozliczenie zostało automatycznie zaakceptowane. Po 30 kwietnia będzie można skorygować to zeznanie w usłudze Twój e-PIT , papierowo lub elektronicznie. Oznacza to, że składając zeznanie PIT 37 za 2019r. po 30 kwietnia musimy złożyć je już jako korekta zeznania.

12. Prowadzę działalność  gospodarczą opodatkowaną podatkiem liniowym. Na podstawie specustawy w sprawie COVID-19 skorzystałem ze zwolnienia składkowego za miesiące od marca do maja 2020 r. Czy ustalając od dochodu firmowego zaliczkę na pdof za kwiecień br. będę miał prawo uwzględnić w swoich obliczeniach składki za marzec na własne ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne, których termin zapłaty normalnie przypadałby w kwietniu, a których nie uregulowałem?

Niestety nie. Przedsiębiorca, ustalając zaliczkę na podatek dochodowy, może odliczyć od dochodu m.in. składki określone w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych zapłacone w roku podatkowym bezpośrednio na własne ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe (podatnika oraz osób z nim współpracujących). Z kolei podatek dochodowy może obniżyć o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne (w wysokości 7,75% podstawy jej wymiaru) opłaconej w roku podatkowym (bezpośrednio przez podatnika) zgodnie z przepisami o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Specustawa nie wprowadziła zmian w sposobie obliczania zaliczek na PIT od dochodów osiąganych przez przedsiębiorców. W dalszym ciągu obowiązuje zasada, zgodnie z którą przy obliczaniu zaliczki na PIT mogą być uwzględnione wyłącznie składki zapłacone. Oznacza to, że przedsiębiorca nie może odliczyć od dochodu/podatku składek na ubezpieczenia społeczne/ubezpieczenie zdrowotne, z opłacenia których został zwolniony.

 13. Jakie kryteria należy spełnić by pożyczka 5.000 zł dla mikroprzędsiębiorcy udzielana przez państwo została w całości umorzona?

 Przedsiębiorca musi prowadzić działalność gospodarczą przez 3 miesiące od dnia udzielenia pożyczki, aby móc starać się o umorzenie pożyczki. Wniosek o umorzenie przedsiębiorca ma złożyć w ciągu 14 dni od spełnienia się warunku umorzenia. Do wniosku załącza oświadczenie o prowadzeniu działalności gospodarczej przez okres trzech miesięcy po udzieleniu pożyczki. Oświadczenie składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Jeżeli przedsiębiorca nie spełnił warunków umorzenia lub nie złożył wniosku – pożyczka dla mikroprzedsiębiorców podlega spłacie.

Przychód z tytułu umorzenia pożyczki wraz z odsetkami nie stanowi przychodu w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych.

• Stan prawny na 15.04.2020

1. Prowadzę działalność gospodarczą od listopada 2019 r. Pierwszego pracownika zatrudniłam 01.03.2020. Czy mogę skorzystać ze zwolnienia z opłacania składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r.?

Z brzmienia przepisów wynika, że płatnik składek – przedsiębiorca może uzyskać zwolnienie z opłacania składek, jeśli:

• prowadził działalność gospodarczą przed 1 lutego 2020 r. – ten warunek Pani spełnia
• przed 1 lutego 2020 r. zatrudniał pracowników i był zgłoszony do ZUS jako płatnik składek- ten warunek w Pani przypadku nie jest spełniony ponieważ przed 1 lutego 2020 r. nie zatrudniała Pani pracownika
• według stanu na dzień 29 lutego 2020 r. zgłaszała pani do ubezpieczenia mniej niż 10 ubezpieczonych – teoretycznie ten warunek jest spełniony, ponieważ na dzień 29 lutego 2020 r. zgłaszała Pani do ubezpieczenia tylko siebie, lecz nie jako płatnik – przedsiębiorca, lecz jako samozatrudniona.

Ponieważ nie są spełnione wszystkie warunki, według mnie nie może Pani skorzystać ze zwolnienia z opłacania składek za pracownika i za siebie.

Warto jednak sprawdzić, czy spełnia Pani warunki do zwolnienia z opłacania składek i uzyskania świadczenia postojowego, przewidzianego dla osób samozatrudnionych.

Obawiam się jednak, że jest to pytanie otwarte i należy oczekiwać wskazówek ze strony ZUS.

2. Na dzień 29 lutego 2020 r. zgłaszam do ubezpieczenia 9 pracowników oraz siebie, ale za siebie płacę tylko składkę zdrowotną. Czy spełniam warunek by skorzystać ze zwolnienia z opłacania składek?

Niestety nie, do limitu 9 ubezpieczonych (mniej niż 10) zalicza się wszystkie osoby podlegające ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu. Pani również zalicza się do limitu osób zgłoszonych do ubezpieczenia.

3. Na koniec marca, z obawy o swoje finanse zapłaciłam już składkę ZUS za siebie za marzec 2020 r., mimo że termin płatności przypada na 10 marca 2020 r. Czy składając wniosek o zwolnienie z opłacania składek mogę wskazać również marzec, licząc, że ZUS zwróci mi zapłaconą składkę?

Niestety, zwolnienie dotyczy tylko składek nieopłaconych. Jeśli chce Pani skorzystać ze zwolnienia (i spełnia Pani pozostałe warunki, w tym kryterium przychodowe), proszę złożyć wniosek o zwolnienie z opłacania składek za kwiecień i maj 2020 r. i  nie płacić już składki za te miesiące.

4. Skoro nie zapłacę składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne za marzec, kwiecień i maj 2020r, to czy obliczając zaliczkę na podatek dochody za te miesiące nie będę mogą odliczyć od dochodu składki na ubezpieczenie społeczne a od podatku składki zdrowotnej?

Wydaje się, że nie będzie takiej możliwości, ponieważ warunkiem wynikającym z przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych odliczenia zarówno składki na ubezpieczenie społeczne (od dochodu), jak i składki na ubezpieczenie zdrowotne (od podatku) jest opłacenie tych składek w roku podatkowym bezpośrednio przez podatnika.

5. W ustawie jest zapis, że ZUS informuje Szefa Krajowej Administracji Skarbowej o wysokości przychodu wykazanego we wniosku o wypłatę świadczenia postojowego, ten zaś informuje ZUS o rozbieżnościach pomiędzy przychodem wykazanym we wniosku a przychodem wykazanym dla celów podatkowych. Na podstawie jakich dokumentów KAS będzie weryfikować wysokość zadeklarowanych kwot, jeśli w trakcie roku płacimy same zaliczki, bez składania deklaracji?

Trudno wskazać, na podstawie jakich dokumentów KAS będzie chciał weryfikować zadeklarowany przychód (szczególnie też niższy niż 15 681 zł), szczególnie w trakcie roku podatkowego. Nie może opierać się na zaliczkach na podatek dochodowy, bo nie są one żadną miarodajną wartością – po pierwsze liczone są od dochodu, po drugie podatnicy mogą płacić je w niewłaściwej wysokości lub wcale. Pewną wytyczną mogą być składane przez podatników podatku Vat deklaracje VAT i JPK_VAT, ale wielu przedsiębiorców nie jest czynnymi podatnikami VAT. Byś może podatnicy będą wyzwani przez swoje urzędy skarbowe do złożenia dodatkowych dokumentów, z których będzie wynikał przychód. Mogą też, i zapewne będą, przeprowadzane czynności sprawdzające u podatników.

6. Z moim zleceniobiorcą współpracuję od ponad roku, ale umowy zlecenia podpisuję z nim co miesiąc. Umowa za styczeń skończyła się 31.01.2020. Nową zawarłam 01.02.2020 r. i skończyła się ona 29.02.2020 r. i tego dnia, by zachować ciągłość ubezpieczenia podpisaliśmy kolejną umowę, która skończyła się 31.03.2020. Nową umowę podpisaliśmy 01.04.2020 r. Czy mojemu zleceniobiorcy należy się świadczenie postojowe?

Nie mam pewności, czy zleceniobiorcy będzie przysługiwało świadczenie postojowe. Jednym z warunków przyznania świadczenia postojowego jest zawarcie umowy cywilnoprawnej przed 1 lutego 2020 r. Trzeba zwrócić się z tym pytaniem do ZUS.

7. Opłacam składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne od wyższej podstawy wymiaru składek niż najniższe obowiązujące w 2020 r . Czy ZUS zwolni mnie z opłacania składek naliczonych od mojej zadeklarowanej kwoty ?

Niestety nie. Przepisy przewidują maksymalną kwotę należności z tytułu składek dla osób samozatrudnionych, którą może objąć  zwolnienie. Obejmuje ona wyłącznie składki opłacane od najniższej podstawy ich wymiaru.  Proszę zwrócić się do ZUS, jak powinna Pani postąpić w tej sytuacji. Jako osoba samozatrudniona jest Pani zwolniona z obowiązku składania comiesięcznych deklaracji do ZUS ( pod pewnymi warunkami). W ZUS deklaracje podlegają klonowaniu, czyli system sam tworzy deklarację na podstawie poprzedniej. Jeśli zostanie Pani zwolniona z opłacania składek naliczonych od najniższej podstawy wymiaru składek , a sklonowana deklaracja będzie zawierała kwoty składek wyliczone od wyższej podstawy – powstanie niedopłata. Zasadnym byłoby złożenie za pierwszy miesiąc, za który ubiega się Pani o zwolnienie z opłacania składek, deklaracji DRA z składkami wyliczonymi od zadeklarowanej najniższej podstawy wymiaru składek.

8. Chciałam złożyć wniosek RDZ przez PUE ZUS, ale nie potrafię go tam odszukać.

Faktycznie, wniosek nie „wyskakuje” od razu, kiedy logujemy się na PUE, trzeba go tam odszukać. Na stronie www.zus.pl znajduje się link do instrukcji.

9. Jestem zatrudniona na umowę o pracę. Jednocześnie prowadzę działalność gospodarczą, z której w marcu osiągnęłam przychód poniżej 15 681 zł. Czy mam prawo do świadczenia postojowego?

Nie. Prawo do świadczenia postojowego jest wykluczone, jeśli dana osoba posiada on inny tytuł ubezpieczeniowy (inną podstawę do objęcia ubezpieczeniem). W sytuacji jednoczesnej pracy na etacie i prowadzenia działalności gospodarczej podstawowym tytułem ubezpieczeniowym będzie etat. ZUS nie wypłaci więc świadczenia postojowego, ale może się Pani postarać o zwolnienie z opłacania składki zdrowotnej.

10. Co z zasiłkiem dla rodziców, który przysługuje rodzicom dzieci do 8 roku życia? – stan prawny 1.05.2020

Resort pracy w dniu 1 maja, na stronie internetowej www.gov.pl/web/rodzina zamieścił informację w sprawie prawa do dodatkowego zasiłku opiekuńczego po otwarciu żłobków i przedszkoli:

„(…) Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów dodatkowy zasiłek opiekuńczy został wydłużony do 24 maja. Nadal będzie on przysługiwać rodzicom dzieci do 8. roku życia w związku z zamknięciem żłobków, klubów dziecięcych, przedszkoli czy szkół z powodu zagrożenia koronawirusem.

Ważne! W związku z umożliwieniem otwarcia od 6 maja placówek opieki nad najmłodszymi dziećmi, rodzice mają wybór. Jeżeli żłobek, czy przedszkole zostaną otwarte, a mimo to rodzic nie zdecyduje się na posłanie dziecka do placówki z powodu stanu epidemii, dodatkowy zasiłek opiekuńczy będzie przysługiwał.

Przypominamy, chociaż Rząd umożliwił od 6 maja otwarcie placówek opieki nad najmłodszymi dziećmi, jest to możliwość, nie obowiązek. Będzie to indywidualna decyzja organu założycielskiego, podjęta we współpracy z pracownikami powiatowych służb sanitarnych, po przeanalizowaniu sytuacji epidemiologicznej w regionie oraz po konsultacji z rodzicami. Poszczególne instytucje będą mogły świadczyć opiekę wyłącznie w sytuacji spełnienia określonych wytycznych.”